Bất ngờ về ngôi làng có truyền thống "nói dối như thở" được xem là "gia truyền"

  • 15/07/2018 07:00

Có lẽ, chỉ tại ngôi làng này mới có một truyền thống kì lạ như vậy thôi!

Nổi tiếng với thói nói phét bằng những ca từ đậm chất thơ văn,  xã Liên Sơn, huyện Tân Yên, tỉnh Bắc Giang còn được biết tới với cái tên "làng nói phét gia truyền". Người dân trong làng từng có một thời "hoàng kim" về "ăn no nói phét, người cười rụng răng" khiến rất nhiều người tò mò. Tuy nhiên, truyền thống nói phét của ngôi làng này còn nhiều điều thú vị hơn thế.

Được biết cả miền Bắc nước ta có 14 làng cười thì trong đó 8 làng là thuộc tỉnh Bắc Giang. Trong số 8 ngôi làng cười ấy thì có 3 làng nổi tiếng với việc dùng nghệ thuật khoa trương, hay nói cách dễ hiểu thì là "nói phét", đó là Hòa Làng (nay thuộc xã Phúc Hòa), Dương Sơn (thuộc xã Liên Sơn, huyện Tân Yên), Tiên Lục (huyện Lạng Giang). Nhưng nói phét bằng những ca từ đậm chất thơ văn bằng chất liệu dân ca, thơ vè thì chỉ có làng Dương Sơn mà thôi!


Bắc Giang là tỉnh có số lượng làng cười nhiều nhất miền Bắc.
Bắc Giang là tỉnh có số lượng làng cười nhiều nhất miền Bắc.

Người dân trong làng còn vui vẻ đọc lại bài thơ giới thiệu về làng Dương Sơn.

Cụ Vũ Văn Lập - người con của ngôi làng "khét tiếng" lấy ví dụ về một trong những câu chuyện nói phét "gia truyền" mà con cháu hay được người lớn kể lại như một "giai thoại" của làng mình: "Có thể bắt được quan Tây, quan Tàu bỏ mũ, xuống ngựa, cúi đầu chào người dân thì mới cho vào làng". Nghe qua cũng cứ ngỡ nói khoác vì xưa nay làm gì có chuyện ngược đời như thế, nhưng sau đó ông Lập đã phân trần ngay bằng những câu thơ giới thiệu về làng Dương Sơn: 

"Dương Sơn phong cảnh hữu tình
Dân cư giăng khúc như hình con ong
Bốn mùa xuân, hạ, thu, đông
Lúa ngô khoai sắn mượt đồng màu xanh
Tường làng uốn khúc lượn quanh
Bê tông bóng lộn cây xanh mượt mà
Làng tôi xưa có cây đa
Bóng đa rạp tận sông Đà, sông Lô
Ngày xưa chưa có ô tô
Cổng làng thấp sát mái ô che đầu
Quan Tây cho tới quan Tàu
Vào làng phải bỏ mũ, xuống ngựa, cúi đầu chào dân"


Nói phét một cách vui vẻ, "không hề chớp mắt" khiến người nghe từ giật mình tới cảm thấy thú vị
Nói phét một cách vui vẻ, "không hề chớp mắt" khiến người nghe từ giật mình tới cảm thấy thú vị

Những câu chuyện nói phét tương tự như thế này của người dân làng Dương Sơn chỉ đơn thuần để cho cuộc trò chuyện thêm vui vẻ, giải trí chứ không hề có mục đích lừa đảo hay gây hại cho ai. Tuy chỉ là mua vui nhưng ngẫm lại vẫn có điều đúng, thậm chí là đầy những ý nghĩa sâu xa trong đó.

Người dân làng Dương Sơn cho biết làm vang danh thói "nói phét" của ngôi làng này phải kể tới cụ Cả Tam, đã mất cách đây 30 năm. Khi xưa, mọi đứa trẻ đi chăn trâu hay được nghe những câu chuyện nói khoác của cụ Cả Tam bằng những câu thơ, vè có vẫn điệu dễ nghe, lâu dần thấm trong đầu thành quen. Không những thế, Hội quán Dương Sơn cũng là nơi cụ thể hiện tại "nói phét"  bằng những ca từ đậm chất thơ văn của mình.

Vì thế, mọi người dân trong làng như đã quen dần với "truyền thống nói phét", cụ Cả Tam sau này cũng được người dân biết tới như một "nghệ nhân nói phét" hay là "ông tổ" của gia truyền độc đáo này. 


Những câu chuyện tuy là nói khoác nhưng chủ yếu là mua vui chứ không hề có mục đích lừa đảo, gây hại cho bất kì ai
Những câu chuyện tuy là nói khoác nhưng chủ yếu là mua vui chứ không hề có mục đích lừa đảo, gây hại cho bất kì ai

Tuy nhiên, hiện nay trong làng càng ngày càng ít người có khả năng nói phét theo kiểu thơ ca như "truyền thống". Nếu có thì cũng chỉ là làm khoa trương hoặc nói quá lên, nhưng tính gây cười ít và không thâm thúy như các cụ ngày trước. Chính vì thế, dù rất muốn lưu giữ lại nét văn hóa độc đáo này qua các sân chơi, hội thi nói phét hàng năm nhưng ít nhiều cũng gặp khó khăn, những trăn trở về tương lai của làng cười ngày một lớn.


Tuy rất muốn gìn giữ nhưng tục "nói phét gia truyền" này đang ngày bị mai một dần
Tuy rất muốn gìn giữ nhưng tục "nói phét gia truyền" này đang ngày bị mai một dần

Câu chuyện về truyền thống lạ lùng của ngôi làng này sau khi được chia sẻ lên mạng xã hội đã nhanh chóng thu hút đông đảo sự quan tâm, chú ý từ cư dân mạng:

"Nói khoác để mua vui, đem lại tiếng cười cho nhân dân thì không bao giờ là xấu cả"

"Ngày nhỏ có đọc cuốn: chuyện làng Cười xứ Bắc có nói về ngôi làng này rồi, cực ấn tượng"

"Trước có bài phóng sự của một anh đến thăm làng này và bị các cụ trong làng nói dối, trêu cho năm lần bảy lượt mới ngớ người ra"

"Bài thơ giới thiệu ngôi làng hay quá, thấy nói đúng chứ có khoác lác gì đâu"

Cũng có một số ý kiến lên tiếng lo lắng cho tương lai của tục "nói phét gia truyền":

"Giới trẻ bây giờ nói khoác cũng nhiều, nhưng là cho vui miệng thậm chí là lừa lọc nhau, không bao giờ thâm thúy và sâu sắc như các cụ đâu!"

Đúng vậy, cuộc sống ngày một hiện đại, việc những truyền thống dân gian ngày bị mai một là điều khó tranh khỏi. Tuy nhiên, nếu người dân trong làng vẫn yêu quý, muốn phát huy những nét đẹp giản dị ấy thì chẳng có chuyện gì là không thể phải không nào? Các Cú liệu rằng có thích tục "nói phét thành thần" của ngôi làng này không nhỉ?

Ảnh: Internet

Bình luận