Cuộc đời NSND Phùng Há: Đau khổ vì tình, chồng tệ bạc, 2 con mất sớm

  • 04/10/2019 19:30

Cả một đời cống hiến cho sân khấu cải lương Việt Nam nhưng cuộc đời của NSND Phùng Há lại lắm truân chuyên, lận đận và đau khổ.

NSND Phùng Há (1911-2009) tên thật là Trương Phụng Hảo, sinh ra tại làng Điều Hòa, tổng Thuận Trị, quận Châu Thành (hiện tại là TP. Mỹ Tho). Bà là một trong những vị Tổ của nền nghệ thuật cải lương Việt Nam.

 
NSND Phùng Há lúc trẻ.
NSND Phùng Há lúc trẻ.

NSND Phùng Há - Một đời đau khổ vì tình

Từ năm 13 tuổi, bà đã bắt đầu biểu diễn trên sân khấu tại gánh hát Tái Hồng Bang với vai diễn Giả Thị trong vở cải lương Hoàng Phi Hổ quy Châu của soạn giả Nguyễn Công Mạnh.

Năm 1926, nghệ sĩ Phùng Há kết hôn với Tư Chơi nhưng cuộc hôn nhân tan vỡ sau 2 năm chung sống. Sau ly hôn, bà tính ở vậy đến suốt đời nhưng lại bất ngờ gặp Bạch công tử - Lê Công Phước rồi cả 2 nên duyên vợ chồng.

 
NSND Phùng Há (ngồi) trong vở diễn đóng cùng nghệ sĩ Năm Châu.
NSND Phùng Há (ngồi) trong vở diễn đóng cùng nghệ sĩ Năm Châu.

2 nghệ sĩ Phùng Há và Ba Vân trong vở Khi người điên biết yêu.2 nghệ sĩ Phùng Há và Ba Vân trong vở Khi người điên biết yêu.

Bạch công tử mê sân khấu nên ông thành lập gánh hát Huỳnh Kỳ (gánh hát có quy mô lớn ở Lục tỉnh Nam kì thời đó) lẫn rạp hát lớn cùng tên tại Mỹ Tho và giao cho vợ quản lý. 

Tài năng của nghệ sĩ Phùng Há cùng khả năng quản lý của Bạch công tử đã khiến gánh hát phất lên như diều gặp gió. Vở tuồng ăn khách nhất của gánh Huỳnh Kỳ là Giọt máu chung tình, do Năm Thiên đóng vai Võ Đông Sơ và Phùng Há vai Bạch Thu Hà.

Bạch công tử.Bạch công tử.

Tưởng rằng cuộc đời của ca nương tài sắc vẹn toàn sẽ viên mãn nhưng không, gánh hát phá sản do Bạch công tử ăn chơi cờ bạc, rượu chè.

Đào hát bỏ đi hết, nghệ sĩ Phùng Há chỉ còn bơ vơ bên chiếc ghe cũ cùng 2 người con. Càng đau đớn hơn khi bà tận mắt chứng kiến chồng đang ôm ấp cô gái đẹp khác, bỏ mặc vợ con.

Con trai Paul Lộc bị bệnh nặng nhưng không đủ tiền mua thuốc men nên đã qua đời. Con mất, vợ đau đớn nhưng Bạch công tử vẫn ăn chơi sa đọa. Quá sức chịu đựng, nghệ sĩ Phùng Há quyết định ly hôn. Sau đó không lâu, cô con gái nhỏ Suzane cũng qua đời, để lại cho người phụ nữ tài hoa một cuộc đời đầy nổi buồn và cay đắng.

 
NSND Phùng Há lúc về già. Bà được xem như là một trong những Tổ nghề cải lương Việt Nam và được giới nghệ sĩ gọi bằng cái tên trìu mến là "Má Bảy".
NSND Phùng Há lúc về già. Bà được xem như là một trong những Tổ nghề cải lương Việt Nam và được giới nghệ sĩ gọi bằng cái tên trìu mến là "Má Bảy".

Trải qua nhiều sóng gió, nghệ sĩ Phùng Há quyết định tiếp tục theo nghiệp nghệ sĩ như một cách trả ơn cho đời.

Năm 1957, nghệ sĩ Phùng Há đề xuất mua đất, xây dựng chùa Nghệ sĩ tại Sài Gòn để làm nơi yên nghỉ cho các nghệ sĩ cải lương. Bà cũng tự bỏ tiền túi để xây bia mộ cho các nghệ sĩ lão thành và cấp dưỡng cho những nghệ sĩ nghèo, có số phận kém may mắn.

Việc xây dựng tốn kém, có đôi lần bà phải bán nhà và quyết định về ở tại chùa mặc cho nhiều người khuyên ngăn. Ngày qua ngày, bà sống cuộc đời thanh tịnh, tụng kinh để cầu cho quốc thái dân an, chúng sinh an lạc, cầu nguyện xá tội cho người và cho mình,...

Chùa Nghệ sĩ hiện tại đang nằm tại quận Gò Vấp, TP.HCM.Chùa Nghệ sĩ hiện tại đang nằm tại quận Gò Vấp, TP.HCM.

NSND Phùng Há từng căn dặn NSND Bạch Tuyết: "Nếu con biết chia sẻ niềm vui, nỗi buồn với dân tộc, nhất là đối với bà con lao động thì tổ nghiệp sẽ cho con có sức khỏe để con hát mãi. Nhưng nếu con không có tình thương tràn ngập trong tâm hồn thì giọng hát của con không có sự quyến rũ, hấp dẫn...

...Và khi con lên sân khấu hát thì giọng con khô, không được duyên dáng. Bởi vì, lúc giọng hát cất trong ánh đèn sân khấu là lúc hồn của mình nhập vào hồn của dân tộc, không khí của dân tộc. Chừng đó, giọng hát của con mới lưu lại được trong lòng khán giả".

 
"Má Bảy" Phùng Há bên NSND Bạch Tuyết.
"Má Bảy" Phùng Há bên NSND Bạch Tuyết.

Ngày 5/7/2009, nghệ sĩ Phùng Há qua đời, hưởng thọ 98 tuổi. Bà được chôn cất tại chính ngôi Nghệ sĩ mà bà xây dựng. Có thể nói, suốt cả cuộc đời, NSND Phùng Há đều cống hiến cho nghệ thuật sân khấu cải lượng Việt Nam. Sự ra đi của bà đến giờ vẫn để lại chỗ trống không thể lấp đầy trong bộ môn nghệ thuật này.

Bạn suy nghĩ thế nào về NSND Phùng Há, cùng chia sẻ ý kiến với Oh!man nhé!

Nguồn ảnh: Internet

NSND Phùng Há chứng kiến những nghệ sĩ nghèo phải sống cuộc đời khổ cực, cống hiến hết mình cho nghệ thuật cải lương nhưng khi lâm chung lại chỉ được quấn trong tấm chiếu mong manh. Bà đau lòng và nảy sinh nhiều trăn trở: "Nghệ sĩ sống với nhau bởi cái tình với nghề thì khi chết đi cũng nên sum vầy cùng nhau".

Hội nghệ sĩ Ái hữu Tương tế với Hội trưởng là NSND Phùng Há đã tiến hành mua đất vào năm 1958. Hội vừa thu hài cốt nghệ sĩ về nghĩa trang vừa xây dựng chùa Nghệ sĩ vào từ năm 1969.

Năm 1972, chùa Nghệ sĩ được xây dựng xong và ban Quản trị gồm có Phan Văn Thới (bầu Thới), Nguyễn Phát Hưng (nghệ sĩ Nam Hưng), Lê Quang Anh (Nam Anh), Nguyễn Kim Khánh (nghệ sĩ Duy Thức),... Sau khi nghệ sĩ Phùng Há mất, ông Diệp Nam Thắng được bầu làm Trưởng ban Quản trị chùa Nghệ Sĩ.

Hiện tại, chùa Nghệ sĩ là nơi chôn cất hàng trăm nghệ sĩ tài danh lừng lẫy của sân khấu cải lương như: nghệ sĩ Phùng Há, Ba Vân, Minh Phụng, Út Trà Ôn, Đức Lợi, Kiều Hoa, Trương Ánh Loan, Hoàng Tuấn, Lương Tuấn, Lê Vũ Cầu, Tô Kiều Lan, Quốc Hòa, vợ chồng nghệ sĩ Thanh Nga, Lê Công Tuấn Anh,...

Bình luận