Giải mã lời đồn quả đồi ‘yểm bùa’ khiến nhiều người chết ở Thái Nguyên (Phần 1)

Hoàng Kha 10/11/2020 18:22

Chỉ trong thời gian ngắn, có mấy chục người ở cụm dân cư hai bên đường, chỗ con dốc nhỏ thuộc làng Kim Tiến (Kim Sơn, Định Hóa, Thái Nguyên) mất mạ.ng một cách khó hiểu. Gần như nhà nào cũng có người ch.ết trẻ, ch.ết bệnh, đột t.ử...Có một số gia đình còn ch.ết la liệt, khiến những người còn sống hoang mang sợ hãi phải bỏ nhà đi ở chỗ khác. Có thầy cúng về làng giải hạn, trấn trạch cũng bị… mất m.ạng. Điều kỳ dị này khiến dân làng Kim Tiến hoang mang sợ hãi, ăn ngủ không yên.

NGÔI NHÀ RÙNG R.ỢN Ở CHÂN QUẢ ĐỒI BỊ YỂM BÙA

Mới đây, nhà tâm linh Lê Thái Bình (chủ nhiệm Câu lạc bộ Thiền Việt), gặp tôi bảo rằng, thời gian gần đây anh ăn ngủ không yên, toàn gặp ác mộng. Câu chuyện về ngôi làng ch.ết chóc la liệt, với lời đồn “h.ồn m.a địa chủ” bắt người sống lại liên tục xâm nhập tâm trí anh, khiến anh ăn ngủ không yên.

Nhà tâm linh Lê Thái Bình tin rằng, linh cảm anh đã thôi thúc, nên rủ tôi về Thái Nguyên, tìm đến ngôi làng Kim Tiến, xem có chuyện gì xảy ra. Ở ngôi làng ấy, 2 năm trước, những chuyện k.inh dị đã xảy đến với anh, mà một người hiểu biết, nắm bắt được thế giới tâm linh cũng phải dựng tóc gáy.

Con đường lên “thủ đô kháng chiến” ATK Định Hóa trải nhựa phẳng phiu, xe bon bon từ thành phố Thái Nguyên chừng giờ đồng hồ là đến. Ngôi làng Kim Tiến gồm những cụm nhà lẫn trong lùm cây ẩn hiện giữa một thung lũng rất đẹp. Những quả núi thấp bao quanh, tạo ra một khoảng đất bằng phẳng trù phú, bờ xôi ruộng mật. Cảnh đẹp, thế đất đẹp, nhưng có một điều đáng chú ý, là xuất hiện nhiều ngôi nhà lúp xúp, hoang tàn, thậm chí đổ nát. Những cảnh tiêu điều ấy gợi nên một không khí buồn.

Theo chân nhà tâm linh Lê Thái Bình, chúng tôi tìm đến chân quả đồi Chè. Gọi là đồi Chè, bởi xưa kia người dân trồng chè trên quả đồi thấp này. Quả đồi này nằm ngay dưới chân núi lớn, người dân sinh sống xung quanh. Thế nhưng, giờ đây, không thấy chè nữa, mà thay vào đó là bạch đàn xanh tốt um tùm. Lê Thái Bình bảo rằng, quả đồi này đã bị người xưa yểm bùa. Các cụ trong làng kể, xưa kia, người Tàu chôn kho báu trên quả đồi này, và gi.ết một tri.nh nữ để yểm bùa. Vì kho báu đã bị yểm bùa, nên không phải người cao tay thì không thể lấy được.

Chính vì thế, quả đồi này rất thiêng, không ai ở được. Thậm chí, có thể mất m.ạng nếu ở trên quả đồi đó. Nhiều người trong làng khẳng định rằng, đã nhìn thấy hũ bạc ngay dưới gốc cây mít lớn, cạnh khe nước, thế nhưng, chưa ai lấy được. Có người trong làng, như anh Chiến, khẳng định nhìn thấy hũ bạc, đã vác xẻng vào đào. Thế nhưng, bạc chẳng thấy đâu, mà ngay tối hôm đó, anh lên giường ngủ và không bao giờ dậy nữa. Bà cụ Nguyễn Thị Hiên, hiện 85 tuổi kể: “Thằng cháu nội tôi tên là Chiến rất bình thường, khỏe mạnh. Nó làm việc chăm chỉ, xây được ngôi nhà hai tầng khang trang nhất xóm. Thế nhưng, cách đây 3 năm, tự dưng cứ bảo với tôi rằng đã được báo và sẽ tìm được hũ bạc. Không chỉ nói với tôi, nó còn đi nói với cậu bạn thân hàng xóm, là sẽ tìm được bạc và sẽ chia cho bạn. Chuyện nó nói lan ra, cả làng biết, mọi người bảo nó ngớ ngẩn. Nhưng ở với nó, tôi biết nó không ngớ ngẩn. Nó hoàn toàn bình thường, tỉnh táo.

Ngoài những lúc nói về hũ bạc, có vẻ khó hiểu, thì nó không sao cả. Nó còn nói rõ là thấy hũ bạc ở chỗ gốc cây mít cổ thụ chân đồi Chè, làm tôi sợ hãi. Đúng là, ngày xưa ở đó có cây mít rất to, mấy trăm năm tuổi, qua sai trĩu trịt, đủ cho cả làng ăn. Thế nhưng, cây mít ch.ết từ trước năm 1970, nên thế hệ chúng nó không thể biết ở đó có cây mít được. Thế mà nó nói vanh vách như thế. Hôm nó vác cuốc lên đồi Chè bảo đào hũ bạc, tôi cũng chẳng qua tâm, chẳng ai để ý. Thế mà, sáng hôm sau cháu tôi ra đi. Tôi không hiểu nó bị bệnh gì lạ thế, đi ngủ rồi ch.ết luôn. Lúc sáng, không thấy dậy, vợ vào lay, thì đã cứng đờ người rồi”.

Cái ch.ết của anh Chiến với lời đồn đào bới hũ bạc ở đồi Chè khiến cả làng kinh hãi, bởi trước đó, quả đồi này đã được lan truyền biết bao điều ki.nh dị. Điều ki.nh dị nhất, là những cái ch.ết tức tưởi, bàng hoàng liên tiếp xảy đến với đại gia đình sống ở ngay chân đồi Chè, chỗ khe suối và lời đồn hũ bạc.

Ngay dưới chân đồi Chè, là hai ngôi nhà, một nhà chính, một nhà ngang, hiện diện trong một không gian thoáng, ở thế tựa sơn, thoai thoải dốc, rất đẹp nếu xét về phong thủy. Thế nhưng, hai ngôi nhà đó cửa đóng then cài, không có người ở. Đây là ngôi nhà của đại gia đình anh Vũ Văn Đường. Những cái c.hết th.ảm khốc liên quan đến gia đình, khiến họ đã đóng cửa bỏ đi, dựng nhà ở chỗ khác.

Theo nhà tâm linh Lê Thái Bình, rất tiếc ngôi nhà ấy lại đặt trên quả đồi đã bị y.ểm bùa từ nhiều trăm năm trước. Nhà tâm linh Lê Thái Bình bảo rằng, khi bước chân vào khu nhà này, một cảm giác nặng trĩu xâm chiếm cơ thể anh. Mấy người đi theo cũng bảo có cảm giác như thế. Có lẽ, là người ngoại đạo, không dễ dàng bị ám thị, nên tôi không cảm thấy gì. Khi con người bị cảm giác sợ hãi xâm chiếm, thì lập tức cơ thể sẽ thay đổi, những cảm giác đã chịu sự chi phối của suy nghĩ. Ngoài ra, nếu có cảm giác mệt mỏi, lạnh lẽo khi ở khu đất nào đó, ngoài sự ám thị, thì còn là vấn đề khoa học. Môi trường đất, tia đất, tia bức xạ từ lòng đất cũng có thể ảnh hưởng đến cảm giác của con người. Chuyện đó không có gì là thần bí cả.

Thấy chúng tôi chụp ảnh, hí hoáy đo đạc, xem xét, nhiều người trong làng tò mò tìm đến, nhưng họ chỉ đứng từ xa quan sát, không dám lại gần ngôi nhà đó. Với người dân nơi đây, ngôi nhà hoang đó vô cùng ám ảnh, bởi đó là nơi diễn ra những câu chuyện ch.ết ch.óc buồn th.ảm.

NHỮNG CÁI CH.ẾT ĐAU LÒNG

Theo chỉ dẫn của người dân, chúng tôi tìm đến căn nhà nhỏ xíu, nằm ngay mặt đường, cách đồi Chè chừng vài trăm mét. Gọi cửa một lát, thì cụ bà Nguyễn Thị Đính lọ mọ ra mở cửa. Ngôi nhà gỗ ván ghép tềnh toàng chẳng có thứ gì giá trị. Trong nhà chỉ có mỗi mình bà Đính. Bà bảo, có hai đứa cháu nội, nhưng đứa lớn 19 tuổi đi làm thuê ở Thái Nguyên. Một cháu nhỏ thì đi học chưa về. Hỏi chuyện gia đình, bà Đính ngước lên ban thờ nhìn di ảnh chồng, con trai, con gái, hai người con dâu, rồi cứ bật khóc nức nở, không nói được gì. Lát sau, người con gái của bà, chị Vũ Thị Dần, là chị gái của anh Vũ Văn Đường, tìm đến. Ký ức ấy khiến chị cũng h.ãi hùng.

Theo chị Dần, từ nhỏ, chị cũng đã được ông bà cha mẹ kể nhiều chuyện về kho báu Tàu trên đồi Chè, ngay sau nhà chị. Những câu chuyện liêu trai đó chị chỉ nghe các cụ kể thì biết vậy, chứ chẳng tin, vì chẳng có cơ sở khoa học nào cả. Thế nhưng, chuyện gia đình chị, cứ người nọ ch.ết, người kia chế.t, mắc hết bệnh nọ đến tật kia, thì chị cũng thấy sợ hãi tột độ. Thế hệ các cụ chết chóc xa xưa, thời đói kém, loạn lạc chiến tranh thì không nói làm gì, nhưng đến thế hệ chị, phải chứng kiến sự ra đi lần lượt của người thân, thì chị thực sự không thể an lòng.

Cái ch.ết đầu tiên, trước mắt chị, là bố đẻ, người thân yêu nhất. Ngày đó, cả nhà còn sống ở chân đồi Chè. Đó là năm 1979, là một cái tết đầy đau buồn. Bố chị rất khỏe, chẳng ốm đau bao giờ. Nhà khá giả, nuôi được nhiều lợn, nên ông bắt con to nhất làm thịt, để cả nhà ăn tết. Mổ lợn, chia cho con cái, gói ghém bánh chưng xong, thì tự dưng ông thấy mình cứ yếu đi, kêu ốm. Đúng ngày tết, con cái đưa ông đi bệnh viện. Thế nhưng, Bệnh viện Thái Nguyên khám mãi chẳng ra bệnh gì, lại trả về. Về nhà, bố chị càng mệt thêm. Mọi người sốt ruột lại đưa xuống Hà Nội. Thế nhưng, các bác sĩ ở Hà Nội cũng chẳng tìm ra bệnh gì. Gia đình lại đưa về nhà. Về được vài hôm thì ông qua đời. Lúc ông qua đời, tròn 42 tuổi. Đến nay, chị Dần cũng không biết bố mất vì bệnh gì. Bà Đính cũng chẳng rõ chồng mình ch.ết vì sao.

Bố c.hết năm trước, thì năm sau tai họa tiếp theo xảy đến với đại gia đình chị Dần, là cái c.hết thả.m thương, tức tư.ởi của cô em gái Vũ Thị Nhẫn. Đó là năm 1980, Nhẫn đang học lớp 6, mới 13 tuổi. Thời điểm đó là mùa hè, khi Nhẫn đi học về, con chó vẫn chạy ra ngõ vẫy đuôi đón chủ bỗng có biểu hiện lạ, mắt long sòng sọc, tiếng sủa rất ghê r.ợn. Nó chạy loanh quanh trong vườn, cắn xé mọi thứ. Cô bé Nhẫn thấy con chó có biểu hiện lạ, thì đuổi theo đòi bế, an ủi chó. Ai ngờ, vừa đến gần, con chó xông vào cắn một nhát vào tay. Cắn Nhẫn xong, con chó bỏ chạy mất hút, không thấy quay lại nữa. Ngày đó, chó cắn là chuyện bình thường, chẳng ai tiêm phòng cả. Thế nhưng, thật đen đủi cho đại gia đình bà Đính, là con chó đó lên cơn dại. Cú đớp của nó, dù chỉ làm xước nhẹ da tay của Nhẫn, cũng đã cướp mạng cô gái.

Trong đại gia đình bà Đính, chỉ có anh Vũ Văn Đường, sinh năm 1962 là vất vả nhất, không được học hành nhiều, nên ở nhà làm nông nghiệp. Người con cả của ông bà làm bác sĩ, là lãnh đạo bệnh viện tỉnh. Anh Đường được ông bà để lại cho mảnh đất rộng, ngay chân đồi Chè, rồi vợ chồng dựng nhà sinh sống. Anh lấy vợ, là chị Hứa Thị Tông. Chị Tông cũng là bác sĩ sản của Bệnh viện huyện Định Hóa. Cuộc sống vợ chồng anh Đường lẽ ra không đến nỗi nào, nếu không nói là rất ổn định. Thế nhưng, tai họa lại liên tiếp đổ lên đầu đại gia đình anh, th.ảm kh.ốc đến nỗi không tưởng tượng nổi.

Năm 2004, vợ anh Đường bỗng kêu đau bụng. Là bác sĩ, nên vừa có dấu hiệu khác lạ, chị đã đi khám ngay. Ở bệnh viện tỉnh, anh chồng là lãnh đạo, nên chị được khám chữa chu đáo. Tin sốc đã đến với gia đình, là chị Tông đã bị ung thư. Khối u đã hình thành ở trong ruột. Người anh chồng đã tiến hành mổ gấp, cắt một đoạn ruột, để loại bỏ khối u. Theo lẽ thường, nếu phát hiện sớm, thì chỉ cần mổ, loại bỏ khối u, sau đó hóa trị và xạ trị sẽ qua khỏi. Thế nhưng, điều đau buồn, là chị Tông đã qua đời sau khi phẫu thuật, gây bà.ng hoàng, tan.g tóc cho đại gia đình.

Một mình anh Đường làm lụng, nuôi con và đôn đáo ngược xuôi tìm thầy, những mong có thầy cao tay giải giúp cái hạn mất người kinh hãi này. Rất nhiều thầy cúng tìm đến, cúng bái ngày đêm, trấn yểm khắp nơi và đều khẳng định đã giải xong cái hạn mất người rất lớn. Sau mấy năm ở vậy, tin rằng mảnh đất và cái sự “m.a á.m” bám riết lấy gia đình anh đã qua, nên anh đi bước nữa với chị Nguyễn Thị V. Chị V. lúc đó đã đứng tuổi, là giáo viên mầm non, người cùng xã Kim Sơn, nhưng ở làng cạnh. Chị V. tuy lấy chồng muộn, nhưng chị có vóc dáng đẹp, là thôn nữ dịu dàng, đằm thắm.

Cưới nhau xong, sống ở nhà chồng, chị V. cứ có cảm giác bất an. Đêm ngủ cứ chập chờn, không được ngon giấc, như thể có ai đó dựng dậy. Sống ở nhà chồng thời gian, chị cảm thấy người mệt mỏi, cơ thể như đi mượn của người khác. Nghe hàng xóm nói nhiều về chuyện mảnh đất linh thiêng, bị người Tàu yểm, chị V. đi xem bói. Vừa gặp thầy bói, nhìn chị, ông này đã trợn mắt k.inh hãi xua tay từ chối giúp. Ông ta bảo: “Tôi không có cách nào cứu được gia đình đâu. Tôi mà giúp thì tôi cũng ch.ết. “Nó” sẽ tiếp tục bắt người sống, sẽ còn có người chết”. Nghe ông thầy bói nói vậy, chị V. vái sống, nhưng ông ta vẫn không nhận giúp. Chị khóc lóc rồi bỏ về, nghĩ trước sau cái hạn cũng sẽ xảy đến với mình. Chị V. mặc kệ mọi chuyện. Chị tin vào số phận và chị chấp nhận.

Thế nhưng, điều ki.nh khủng và khiến chị đau lòng, là người chồng tốt bụng, hết mực thương yêu vợ con lại bị “bắt” trước. Chị Vũ Thị Dần nhớ lại: “Hồi đó là năm 2010, khi tôi về thăm quê, qua nhà Đường, thấy kêu mệt, da mặt thì vàng vọt, người gầy rộc đi. Tôi giục Đường đi kiểm tra, khám xét xem thế nào. Đường nghe tôi xuống bệnh viện tỉnh. Về nhà, thấy vẻ mặt buồn rầu, tôi hỏi thì bảo là bị dương tính với bệnh gan. Tôi không rõ là dương tính gì, nhưng chắc là viêm gan do virus gì đó. Những bệnh viêm gan B, C thì ở trên này nhiều người mắc. Những bệnh đó cũng đơn giản, chứ đâu có kinh khủng gì. Nhiều bài thuốc của người dân tộc trong vùng chữa viên gan rất tốt. Thế nhưng, kỳ lạ thay, thuốc gì uống cũng chẳng ăn thua. Đường cứ suy kiệt từng ngày, nhìn thương tâm lắm. Gia đình đã chạy chữa đủ kiểu, ở đâu mách có ông lang giỏi, có bài thuốc tốt đều tìm đến, nhưng không có tác dụng gì. Ở làng này, không chỉ nhà tôi, hễ ai mắc bệnh thì dù nặng nhẹ, chỉ có chết. Bị bệnh, tức là đã bị “nó” tìm cách bắt đi rồi. Gia đình cũng cúng bái, trừ tà, trục q.uỷ nhiều lắm, nhưng Đường vẫn ch.ết”.

Anh Vũ Văn Đường qua đời, để lại người vợ và hai đứa con, một đứa con với người vợ trước và đứa con chung với chị V., mới chập chững biết đi. Cái chết của anh Đường khiến đại gia đình sốc nặng, chị V. như muốn quỵ luôn. Đại gia đình đều tin vào câu chuyện rù.ng r.ợn về quả đồi bị yểm bùa. Oan h.ồn tri.nh nữ, hay một thứ vô hình nào đó nhất quyết “bắt” cả gia đình đi theo. Chỉ còn biết nương dựa vào niềm tin, nên gia đình lại mời thầy cúng. Lần này, đích thân chị Vũ Thị Dần ra tay, vì không còn ai cáng đáng được việc này nữa. Bà mẹ thì đã già, chị V. thì không còn tâm trí, sức lực nữa. Theo chỉ dẫn, giới thiệu, chị Dần mời 5 ông thầy cúng, thầy pháp, thầy bùa giỏi nhất của huyện Đại Từ đến giải hạn giúp gia đình. Các thầy pháp đến mảnh đất đều tỏ vẻ sợ hãi, nhưng quyết tâm giúp gia đình giải được mối đại nạn. Một ông thầy thì bảo gia đình mắc phải nghiệp chướng ch.ết theo dây, nên nếu không chặt đứt được cái dây này, thì sẽ ch.ết cả nhà.

Một thầy pháp cứ đi loanh quanh trong nhà, rồi bảo xưa kia ở làng có cái đình, không có ai tu sửa, nên phá cả đi, người lấy cột, người lấy đá, rồi thì đốn hạ những cây thông trồng trước đình. Chị Dần cũng công nhận là thời chị chưa đẻ, theo bố mẹ kể lại, thì hợp tác xã có chặt 17 cây thông ở ngôi đình làng hiện ở vị trí giữa cánh đồng. Hợp tác xã chia cho mỗi gia đình một đoạn gỗ để đóng đồ. Bố chị đã dùng khúc gỗ thông đó đóng cái chạn bát. Nghe kể vậy, mấy ông thầy pháp kêu than rằng, như thế thì ch.ết cả nhà. Dân làng Kim Tiến nghe mấy ông thầy pháp nói vậy thì sợ hãi lắm, họ về nhà xem có thứ gì lấy của đình, từ mẩu gỗ, đến chân tảng, đem trả hết. Gia đình cũng định mang chạn đi trả, nhưng mấy ông thầy pháp ngăn lại, vì không có ý nghĩa gì cả. Hiện cái chạn bát vẫn để ở trong nhà, không ai dám động vào.

Bữa ấy, cờ phướn rợp sân, giăng kín trong nhà. 5 ông thầy cúng theo 5 bài khác nhau, hy vọng may mắn sẽ có một bài cúng trùng với loại quỷ đó, để trục khỏi mảnh đất. Cúng vội cúng vàng, rồi 5 ông thầy kia cuốn gói đi mất, không lấy công xá, lộc lá gì cả. Thấy các thầy pháp cũng sợ, nên đại gia đình thống nhất không ở mảnh đất này nữa, đóng cửa luôn ngôi nhà.

Đại gia đình xúm vào, dựng ngôi nhà nhỏ, ghép ván gỗ ra mặt đường, cách đồi Chè vài trăm mét, để chị V. và hai cháu nhỏ ở. Lúc họ ở túp lều đó, lúc về nhà chị Dần tá túc, chứ nhất định không về ngôi nhà chân đồi Chè. Thế nhưng, nghiệp chướng không tha đại gia đình này. Đúng 1 năm sau ngày anh Đường qua đời, tin dữ đến với gia đình, khi bệnh viện thông báo chị V. bị ung thư vú. Tài sản trong nhà ra đi sạch sẽ, nhưng chị V. vẫn qua đời trong túp lều nhỏ, trong nước mắt xót thương của người thân, dân làng. Giờ đây, trên ban thờ gá trên bức vách căn nhà nhỏ, có di ảnh của anh Đường và hai người vợ hai bên. Bà cụ Đính ngày ngày hương khói cho chồng, con gái và con trai, cùng hai con dâu. Bà cầu trời khấn Phật cho đại gia đình tai qua nạn khỏi. Mấy năm qua, gia đình mới được bình yên.

“OAN H.ỒN ĐỊA CHỦ” VÀ NGÔI ĐÌNH BỊ ĐỐT

Nhà tâm linh Lê Thái Bình (Chủ nhiệm Câu lạc bộ Thiền Việt, thuộc Viện nghiên cứu tiềm năng con người) đã mất nhiều thời gian tìm hiểu về địa thế, cũng như những câu chuyện liên quan đến thế giới tâm linh ở vùng đất này. Qua tìm hiểu từ các cụ già, Lê Thái Bình được biết đến một câu chuyện, về một cái ch.ết oan ức của địa chủ giàu có cách nay mấy trăm năm. Theo đó, ngày xưa, ở vùng đất này, có một địa chủ rất giàu, quyền lực rất lớn. Ông ta có những tòa ngang dãy dọc bằng gỗ, với nhiều vợ, nhiều con, nhiều kẻ hầu người hạ. Trong một chuyến đi xa, trở về, ông thấy toàn bộ làng xã, gia sản của ông tiêu điều, chỉ còn là đống tro tàn. Một nhóm giặc Tàu tràn sang cướp bóc, hã.m hi.ếp vợ con, rồi gi.ết cả nhà địa chủ nọ. Trong chớp mắt trắng tay, địa chủ nọ khóc rống, rồi lăn ra ch.ết. Cái c.hết quá oan ức khiến ông ta không siêu thoát được, vo.ng hồ.n cứ luẩn quẩn ở quanh làng hãm hại hết người nọ đến người kia.

Chẳng biết địa chủ nọ có liên quan gì đến ngôi đình lớn ở giữa cánh đồng hay không, nhưng một số lời đồn cho rằng, để làng xã bình yên, các cụ đã dựng ngôi đình lớn, ở đúng long mạch, trên một gò đất giữa cánh đồng. Cánh đồng ấy được bao quanh bởi một dãy núi rất đẹp. Các cụ dựng đình nhằm trấn yểm để làng được bình yên. Hồi nhà tâm linh Lê Thái Bình đến làng Kim Tiến, chưa ai kể gì, anh đã biết trong làng có một ngôi đình rất lớn, nhưng đã bị phá.

Anh tiết lộ rằng, các cụ xưa kia dựng đình, thường đi tìm long mạch. Những người hiểu biết về tâm linh, địa lý, có thể dễ dàng tìm được long mạch, hoặc nhìn núi sông là biết ngay, bởi nó có một công thức chung. Tất cả những làng có long mạch đẹp, thì đều đã được dựng đình từ xa xưa. Phán đoán của Lê Thái Bình không phải là mê tín dị đoan, mà dựa vào văn hóa tâm linh của người Việt. Ngôi làng Kim Tiến có long mạch lớn chạy qua, nhưng anh hỏi mấy người thì chẳng ai biết có một ngôi đình cả. Mãi sau, hỏi đến các cụ già mới biết đúng là có ngôi đình, nhưng đã bị phá từ năm 1940.

Theo chân nhà tâm linh Lê Thái Bình, chúng tôi tìm ra mô đất giữa cánh đồng. Không có ngôi đình nào cả. Chỉ có những bụi tre và vài ngôi mộ nhấp nhô. Chúng tôi vạch những bụi cỏ, thì những chân tảng đá rất lớn hiện ra. Những cột gỗ, những đồ gia dụng bằng gỗ chất thành đống, mục nát, cỏ mọc bao phủ, nửa chìm nửa nổi dưới lòng đất. Rải rác trên gò đất là những gốc cây đen sì. Dấu tích một công trình lớn còn đó, nhưng đã lặn sâu vào lòng đất và ký ức người dân xung quanh.

...Còn tiếp...


Cộng đồng