Kép Tư Bền là ai? Vì sao nhiều nghệ sĩ ví mình như kép Tư Bền?

  • 01/11/2019 17:00

Kép Tư Bền hoàn toàn biết trước bi kịch sắp xảy ra với cha mình nhưng ông không còn đường lui, vẫn phải pha trò, cười đùa trên sân khấu.

Trót mang phận làm kép trong đoàn hát, đặc biệt là kép chính thì một khi tấm màn nhung kéo xuống, bước lên sân khấu thì không thể quay lại buồng được nữa. Vì là người của công chúng nên không ít nghệ sĩ đã phải gạt bỏ chuyện cá nhân để hết mình phục vụ khán gi, đôi khi là cha mất cũng vẫn phải vui cười trên sân khấu.

"Hễ rạp nào khéo dùng kép Tư Bền một độ, là cũng đông khách"

Kép Tư Bền là một trong những nghệ sĩ hát bội đình đám nhất sân khấu Việt Nam. Những thứ liên quan đến ông được biết đến thông qua tác phẩm Kép Tư Bền của nhà văn Nguyễn Công Hoan (1903 - 1977).

Theo đó, kép Tư Bền nổi tiếng với khả năng diễn xuất thiên phú, đôi lúc chẳng cần nói 1 câu khôi hài nào mà cứ thả điệu bộ là quan khách lại ôm bụng cười ngặt nghẽo, vỗ tay đôm đốp. Kép Tư Bền là người Sài Gòn, ra hát tại Hà Nội và đi đến đâu là nổi tiếng đến đó.

Cuộc đời của kép Tư Bền được thể hiện qua ngòi bút tinh tế của nhà văn Nguyễn Công Hoan.Cuộc đời của kép Tư Bền được thể hiện qua ngòi bút tinh tế của nhà văn Nguyễn Công Hoan.

 
Nhà văn Nguyễn Công Hoan.
Nhà văn Nguyễn Công Hoan.

Nguyễn Công Hoan viết: "Vì anh ta có tài riêng mà tính lại thích tự do, nên anh chẳng chịu làm chuyên cho một rạp nào. Nhưng hễ rạp nào khéo dùng anh một độ, là cũng đông khách. Cho nên, tối nào bà con Hà thành đọc chương trình hay xem báo, thấy kép Tư Bền đóng vai giễu là cũng nô nức đi xem...

... Lắm người đến chậm, phải mang tiền về, không phàn nàn rằng rạp chật quá. Cho nên những tối hát có anh giúp, thì các hý viện đều trưng lên là buổi hát đặc biệt".

Tuy nhiên, kép Tư Bền lại chịu 1 bi kịch được báo trước là cha sắp mất nhưng vẫn bất lực, không thể làm gì do phải đi diễn và hết mình hóa thân vào nhân vật trên sân khấu.

>>> Xem thêm: Cuộc đời truân chuyên của cố nghệ sĩ Thanh Nga: Ra đi ở tuổi 36

Cha mất vẫn phải rặn cười phục vụ khán giả

1 tháng kể từ khi cha lâm bệnh, kép Tư Bền cũng không đi diễn, ở nhà chăm sóc ông cụ. Thuốc thang chạy chữa, nào anh có quản ngại gì. Song, tiền để dành cũng dần vơi cạn, lại thiếu nợ ông chủ rạp Kịch trường ít nhiều.

Có ông chủ rạp hát đến mời kép Tư Bền về diễn chính nhưng anh từ chối. Tuy nhiên, cha của kép Tư Bền sợ con trai làm phật lòng chủ nợ nên dỗ dành và kép Tư Bền đồng ý quay trở lại sân khấu.

 
Một đoàn hát bội trong quá khứ. Ảnh minh họa.
Một đoàn hát bội trong quá khứ. Ảnh minh họa.

Dĩ nhiên, sự trở lại của kép Tư Bền khiến quan khách vô cùng phấn khởi, ai nấy đều mong cho chóng đến giờ mở màn sân khấu, để được cười, được vỗ tay, được học thêm vào lối pha trò mới. Nhưng lúc kép Tư Bền đi diễn cũng là lúc tình hình bệnh của cha ông trở nên tồi tệ. Anh ngồi trong buồng mà ruột đau như cắt, bước lên sân khấu vẫn phải vui đùa, cười nói.

"Nhưng mà khốn nạn thân anh! Người ta biết đâu rằng hiện giờ này, ở nhà, cha anh đương dở chứng khò khè, chỉ chờ từng phút để thở một hai hơi nữa là hết nợ, và ở trong phòng trò, anh cũng đang nẫu ruột nhầu gan. Thật vậy, ai ngó vào trong buồng trò mới thấy được cái khổ tâm của anh Tư Bền...

... Anh ngồi ủ rũ trước cái gương, bụng thì rối beng, mặt thì nhăn nhó, nhưng tay vẫn phải sờ vào hộp phấn hồng để đánh mặt, quệt vào đĩa mực để bôi nhọ cái mồm. Rồi anh phải mặc trái cái áo lụng thụng thêu, lận đôi hia xanh và đội cái mũ chuồn ngược. Anh đóng vai này, trông ra phết giàu sang sung sướng...

... Cha anh Tư Bền sắp chết! Ban nãy lúc anh ở nhà ra đi, đã thấy nguy lắm rồi. Thôi! nhưng mà mặc kệ. Anh phải quên đi, mà bông, mà đùa, mà pha trò trên sân khấu, cho chúng tôi cười, hét lên mà cười, cười đến nỗi lăn ra cả đất chứ?", trích từ tác phẩm Kép Tư Bền.

Ảnh minh họa.Ảnh minh họa.

Kép Tư Bền mặt pha trò nhưng lòng quặn đau, từng giờ phút trên sân khấu với ông như lâu vô tận. Vừa kết thúc vở diễn, mặc những lời hoan nghênh, ca tụng từ công chúng, kép Tư Bền hốt hoảng chạy về nhưng đã quá trễ!

"Anh lật đật chạy vào buồng trò, cởi vội mũ áo và rửa quàng mặt mũi. Lúc ấy, trong khi anh đang rối beng nghĩ đến cha anh, không biết bây giờ đã lạnh tới đâu, thì một người bạn hát chạy đến, vội vã ấn vào tay anh tập giấy bạc của ông chủ để sẵn cho anh, và nói: Mau mà về. Anh Tư! Hỏng từ ban nãy mất rồi! Khốn nạn thân anh quá!".

>>> Xem thêm: Hiếu Hiền: "Điều khiến tôi đau lòng nhất là khi ra diễn khán giả lại cứ ồ lên: Sao mẹ Hiếu Hiền chết mà nó lại ra đây vậy?"

 
Hiếu Hiền cũng từng ví mình như Kép Tư Bền, khi lúc mẹ mất (cố nghệ sĩ Kim Ngọc), anh vẫn đang diễn trên sân khấu.
Hiếu Hiền cũng từng ví mình như Kép Tư Bền, khi lúc mẹ mất (cố nghệ sĩ Kim Ngọc), anh vẫn đang diễn trên sân khấu.

Cuộc đời người nghệ sĩ chân chính như kép Tư Bền là vậy, ông có lẽ mắc nợ sân khấu. Cuộc sống nghèo khó và số phận không cho phép ông làm tròn chữ hiếu. Phải cười và pha trò để người khác cười trong lúc lòng đau như đứt ruột thì còn gì tàn nhẫn hơn. Chính vì vậy, các thế hệ nghệ sĩ có cuộc đời truân chuyên, nhiều bi kịch thường được ví như Kép Tư Bền, ám chỉ cuộc đời họ đã trải qua những biến cố thật cay đắng.

Qua cuộc đời của kép Tư Bền, mới thấy cái nghề nghệ sĩ sau ánh hào quang sân khấu thì bạc bẽo làm sao. Người hên thì được Tổ đãi, kẻ kém may mắn hơn thì chông gai đủ điều, lăn lộn với nghề, gặp đủ mọi tai ương mà chỉ biết bất lực, nuốt nước mắt vào trong.

Bạn nghĩ sao về số phận của kép Tư Bền, cùng chia sẻ ý kiến với Oh!man nhé!

Nguồn ảnh: Internet

Mỗi người nghệ sĩ đều có câu chuyện của riêng mình, trên sân khấu họ tỏa sáng nhưng ở đời thực, cuộc đời đôi khi mang đến cho họ những niềm đau khôn xiết. Điển hình như NSND Phùng Há (1911 - 2009), cả đời bà đã chịu những cay đắng mà khi kể lại, nhiều người không cầm được nước mắt.

Cuộc đời NSND Phùng Há: Đau khổ vì tình, chồng tệ bạc, 2 con mất sớm

Từ năm 13 tuổi, bà đã bắt đầu biểu diễn trên sân khấu tại gánh hát Tái Hồng Bang với vai diễn Giả Thị trong vở cải lương Hoàng Phi Hổ quy Châu của soạn giả Nguyễn Công Mạnh.

Năm 1926, nghệ sĩ Phùng Há kết hôn với Tư Chơi nhưng cuộc hôn nhân tan vỡ sau 2 năm chung sống. Sau ly hôn, bà tính ở vậy đến suốt đời nhưng lại bất ngờ gặp Bạch công tử - Lê Công Phước rồi cả 2 nên duyên vợ chồng... >>> ĐỌC TIẾP

Bình luận