Mỹ nhân phi tần triều Nguyễn: Phải sống trong sự hà khắc, có những màn ghen tuông đến vua cũng phải ngán ngẩm

Nguyên 12/07/2020 21:49

Khi coi những bộ phim cung đấu, chắc hẳn ít nhiều cũng có người đã từng ao ước bản thân một lần được “xuyên không”, thử vào vai cuộc đời của các vị mỹ nhân, phi tần cổ xưa. Ngày ngày được trang điểm tết tóc, được cung phụng an nhàn, ăn sung mặc sướng. Thế nhưng, ít ai biết được đằng sau những thứ tưởng chừng lộng lẫy đó là mặt tối mà các cung phi sống trong Tử Cấm Thành luôn phải gánh chịu. Đó là sự gò bó, phải để ý kiêng cữ từng lời nói cử chỉ và luôn phải sống biệt lập, thiếu tự do.

Vô số những điều cấm kị trong cung 

Sách “Đời sống trong cung đình triều Nguyễn” đã từng đề cập: “Trong các sinh hoạt hàng ngày, các phi tuyệt đối không được nói những chữ được cho là mang lại điềm xấu như: đui, què, hủi, máu me, chết …

Khi vua đau ốm phải gọi là “se”, “siết”, “vi dạng”; vua thức dậy gọi là "tánh", vua đi chơi là "ngự dạo", vua chết là "băng hà". Ngoài ra, vô số chữ húy phải kiêng kỵ, nếu lỡ gọi nhầm sẽ mắc tội, nhất là phải kiêng tên vua, hoàng hậu, các gia đình hoàng tộc…”

Đệ nhất Ân phi Hồ Thị Chỉ

Không chỉ riêng các cung phi, đa số những cung nhân vào cung hầu hạ đều phải nằm lòng các điều trên. Do đó, để tránh mắc lỗi và tai họa, ai khi vừa vào cung những tháng đầu đều trong tình trạng không dám nói hoặc hạn chế mở lời, tránh để lại những tai họa đáng tiếc. Ngoài ra, đa phần những người sống trong cung đều phải luyện tập giọng nói để có thể phát âm nhẹ nhàng và dễ nghe nhất có thể.

Lời ăn tiếng nói là một chuyện, trang phục lại là một chuyện khác. Tất cả các trang phục của các phi đều phải ngay ngắn, gọn gàng, đúng cung quy. Không mặc những đồ đen vì màu sắc này được cho là tang tóc, còn màu trắng chỉ dùng làm đồ lót và đặc biệt màu vàng dùng riêng cho vua. Cùng một loạt các quy định về màu sắc đặc cách giữa các phi tần cấp độ cao thấp. Đã vậy, tóc phải luôn rẽ ngôi giữa, bịt khăn vàng, móng tay phải để dài, răng được nhuộm đen.

Hai phi tần của vua Thành Thái

Ngay khi bước chân vào Tử Cấm Thành, phi tần xưa phải sống cả cuộc đời tách biệt với bên ngoài, cũng không thể về thăm gia đình, trừ khi được đặc cách của vua hay khi cha mẹ ốm nặng. Cha mẹ của họ cũng rất ít khi được vào thăm con, nếu được cũng chỉ có thể đứng ngoài rèm nói chuyện và chắc chắn không được gặp mặt trực tiếp. 

Không những thế, khi trong cung có các buổi diễn tuồng, có sự tham gia của các mệnh quan triều đình, cung phi khi tham dự phải ngồi sau một bức mành, không được để lộ dung nhan cho người bên ngoài. 

Đến tuổi xế chiều, khi đã lớn tuổi và không còn yêu thích những thú vui thông thường, các bà thường lui về trong ngôi chùa ở cung Diên Thọ, ngày ngày chỉ gõ mõ tụng kinh. Có những trường hợp khi vua qua đời, họ thường phải chuyển tới lăng vua để sống và trông nom mộ phần, lo hương khói cho vua, rất nhiều năm sau mới được trở về hậu cung. Sau đó, sống phần đời còn lại cho đến khi mất đi trong cung cấm. 

Không thiếu những chuyện ghen tuông, đố kỵ

Sử sách thông thường không ghi chép quá nhiều về vấn đề đấu đá trong hậu cung của các phi tần triều Nguyễn. Thế nhưng, chính vua Gia Long đã phải than thở với một đại thần người Pháp (J.B.Chaigneau) về chốn hậu cung của mình rằng: 

“Nơi đó, ta gặp phải những con quỷ dữ suốt ngày gây lộn với nhau, đánh đập cấu xé nhau và sau cùng kéo nhau đến đòi ta phân xử. Nếu muốn làm đúng thì ta phải làm tội tất cả, vì ta không biết trong cả đám đó có bà nào chịu nhường cho bà khác sự dữ tợn này không?... Ta muốn sửa đổi lại cả thế giới, nhất là đàn bà vì họ đáng sợ hơn đàn ông”.

Trong cuốn “Souvenirs de Hue” (Kỷ niệm xứ Huế) của Michel Đức Chaigneau (con trai đại thần J.B.Chaigneau) từng mô tả chuyện vua Gia Long kể về việc mình đứng giữa các phi tần đang la lối, kêu khóc đòi nhà vua phân xử những tranh chấp, tị nạnh của họ. Cuốn sách cũng cho hay Gia Long nói ông không thể thải bớt hay hạn chế phi tần, vì phần đông họ đều là con cháu văn thần võ tướng:

“Nếu ta bỏ bê một người, cô ta sẽ lập tức có cách kêu than với cha mình, và ông ta, nếu không chế nhạo sự già yếu của ta, cũng sẽ cố gieo rắc một cách khéo léo với các bạn đồng liêu của mình những tiếng xì xào làm cho ta trở thành một trò cười trước mắt dân chúng”.

Một vương phi lớn tuổi trong triều đình Huế

Còn theo sách “Đời sống trong cung đình triều Nguyễn”, từ đời Minh Mạng, vua phân chia 9 bậc phi tần như sau: Nhất giai phi, Nhị giai phi, Tam giai nhân, Tứ giai nhân, Ngũ tiếp dư, Lục tiếp dư, Thất giai quý nhân, Bát giai mỹ nhân, Cửu giai tài nhân.

Bên cạnh đó, dưới tài nhân là “Tài nhân vị thập giai” gồm những người đang chờ để được tuyển làm tài nhân, kế dưới nữa là Cung nga thể nữ…

Những đời vua triều Nguyễn, trừ hoàng hậu Nam Phương, thì người đứng đầu các phi sẽ là Hoàng quý phi. Theo sự phân cấp này, các bà sẽ được phân chỗ ở khác nhau, thông thường Hoàng quý phi ở Khôn Thái Cung, những bà phi khác ở điện Trịnh Minh. Các bà Tân ở viện Đoan Huy. Những bà Tiếp dư ở viện Thuận Huy…

Các phi tần thường qua đời ở tuổi còn khá trẻ

Ngoài những đồn đại về chuyện hạ độc, chơi xấu nhau trong cung, do cuộc sống chỉ diễn ra quanh quẩn trong Tử Cấm Thành, nên các bà thông thường rất dễ bị đau ốm, Ngay cả khi mắc những bệnh nặng, các ngự y khi thăm khám cũng không được tiếp xúc tay với các bà để bắt mạch, có lẽ vì điều này bệnh thông thường không được chữa khỏi, ngày ngày trở nặng và sức khỏe giảm sút nhanh chóng và qua đời ở tuổi còn trẻ. 


Bình luận
Jess 06/08/2020 19:57

chuyện hậu cung chưa bao giờ là hết cả

Cộng đồng