Những sự thật về Ga Đà Lạt – công trình đưa tên Việt Nam ra thế giới

  • 01/11/2019 10:00

Không chỉ là một trong những công trình đặc trưng và điểm đến không thể bỏ lỡ của phố núi, Ga Đà Lạt với tuyến Đà Lạt - Phan Rang vẫn còn nhiều điều ít ai biết.

1. 7 cái nhất

Những sự thật về Ga Đà Lạt – công trình đưa tên Việt Nam ra thế giới

- Đây là tuyến đường sắt răng cưa dài nhất và độc đáo nhất không chỉ của riêng Việt Nam mà là của thế giới với độ dài tuyến đường lên đến 100km với tổng chiều dài cần sử dụng thiết kế răng cưa là 16km.

- Nhà ga có đầu tàu chạy bằng hơi nước duy nhất tại Việt Nam.

- Ga Đà Lạt được biết đến là nhà ga cổ nhất tính tới thời điểm hiện nay cùng với nhà ga ở Hải Phòng.

- Nhà ga cao nhất, nằm trên độ cao 1500m so với mực nước biển và được bình chọn là nhà ga đẹp nhất Việt Nam.

- Được biết đến là ga xe lừa đẹp nhất Đông Nam Á, đặc sắc với kiến trúc và xây cất theo kiểu art-deco, một kiểu kiến trúc được ưa chuộng và thịnh hành ở châu Âu và cả thế giới vào đầu thế kỷ thứ 20 từ 1925 đến 1939.

- Là một trong những công trình kiến trúc cổ vẫn còn gần như nguyên vẹn nhất cho tới hiện nay tại Việt Nam.

- Ga Đà Lạt là nhà ga xe lửa duy nhất trong cả nước được công nhận danh hiệu là khu di tích lịch sử văn hóa quốc gia.

2. Người lái tàu năm xưa hiện vẫn còn sống

Những sự thật về Ga Đà Lạt – công trình đưa tên Việt Nam ra thế giới

Khu tập thể hỏa xa do người Pháp xây dựng cách đây một thế kỷ tại đường Quang Trung, phường 9, thành phố Đà Lạt vẫn còn một người lái tàu duy nhất trên tuyến đường sắt Đà Lạt - Tháp Chàm. Đó là cụ Nguyễn Văn Viễn, sinh năm 1922.

Cụ từ lái phụ trở thành lái chính năm 31 tuổi. Thế hệ những người lái tàu như cụ Viễn giờ đây hầu hết đã thành người thiên cổ. Cụ Viễn đã trở thành “pho sử sống” của tuyến đường sắt răng cưa Đà Lạt - Tháp Chàm. Giờ đây, dù đã vào cái tuổi “gần đất xa trời” nhưng người lái tàu năm xưa vẫn đau đáu niềm mong ước sẽ có một ngày những con tàu lại nối nhịp bờ vui giữa đồng bằng và cao nguyên.

3. Ngày hoàn kim trở lại, ước muốn viễn vông?

Cách đây vài năm, Bộ Giao thông Vận tải và UBND tỉnh Lâm Đồng thống nhất chủ trương khôi phục lại tuyến đường này nhưng đến nay, dự án mới dừng lại ở ý tưởng. Trong khi chờ chủ trương biến thành hiện thực, rất nhiều người vẫn nuôi hy vọng rồi sẽ có một ngày những đoàn tàu lại nối nhịp giữa đồng bằng và cao nguyên.

Hiện nay tuyến đường sắt răng cưa không còn hoạt động chuyên chở như trước mà chỉ dành để phục vụ cho khách tham quan du lịch với tuyến đường hoạt động là 7km đi từ trung tâm thành phố đến ga Trại Mát. Khi chẳng còn đầu máy cũng chẳng còn đường sắt răng cưa, thì ước muốn để tuyến đường sắt quay trở lại hoạt đồng dường như vẫn còn rất xa vời.

4. Mất hơn 30 năm để hoàn thành

Những sự thật về Ga Đà Lạt – công trình đưa tên Việt Nam ra thế giới

Năm 1901, ông Toàn Quyền Pháp Paul Doumer ký sắc lệnh lập tuyến đường sắt Tháp Chàm – Đà Lạt. Tuy nhiên, từ năm 1902, Paul Dumer trở về Pháp, kế hoạch xây dựng đường sắt cũng như khu nghỉ dưỡng đồ sộ Đà Lạt bị ngưng trệ. Mãi 10 năm sau, dự án mới được tái khởi động dưới thời của toàn quyền Albert Sarraut. Con đường răng cưa nối liền Phan Rang – Đà Lạt được bắt đầu thi công từ năm 1908 và hoàn thành năm 1938.

5. Giúp người Đà Lạt được ăn hải sản thỏa thích

Những sự thật về Ga Đà Lạt – công trình đưa tên Việt Nam ra thế giới

Ngoài mục đích phục vụ du lịch và vận chuyển người Pháp, quan chức người Việt có thể dễ dàng đi đến Đà Lạt sinh sống và nghỉ dưỡng thì tuyến đường sắt này còn giúp rau quả từ Đà Lạt được về với miền biển; ngược lại hải sản, vật liệu xây dựng …được chuyển lên cao nguyên cũng dễ dàng hơn.
Hàng ngày đều có 3 đội tàu đi theo 3 tuyến: Tháp Chàm – Đà Lạt – Nha Trang, Tháp Chàm – Đà Lạt, Sài Gòn- Tháp Chàm – Đà Lạt hoạt động.

6. Tiêu tốn hơn 200 triệu Franc thời bấy giờ

Những sự thật về Ga Đà Lạt – công trình đưa tên Việt Nam ra thế giới

Công trình do hai kiến trúc sư người Pháp là Moncet và Reveron thiết kế. Người thi công công trình là thầu khoán Võ Đình Dung, với kinh phí xây dựng là 200.000.000 franc bấy giờ. Nếu quy đổi ra tiền Việt bây chắc cũng vài chục nghìn tỉ.

7. Đắp bằng mồ hôi và máu người

Những sự thật về Ga Đà Lạt – công trình đưa tên Việt Nam ra thế giới

Người Pháp đã tuyển hàng chục ngàn phu trong cả nước bao gồm cả những người dân tộc thiểu số để tham gia xây dựng. Địa hình đồi suối hiểm trở mà việc mở đường chỉ thực hiện bằng bằng sức người và những dụng cụ thô sơ. Công việc vất vả, điều kiện sinh hoạt khổ cực, khí hậu khắc nghiệt, thú dữ khiến hàng ngàn phu đường phải bỏ mạng.
Theo thống kê, trung bình cứ 10 công nhân tham gia xây dựng đường sắt Đà Lạt – Tháp Chàm thì 5 người chết vì tai nạn, bệnh tật. Ký ức đau thương về quá trình xây dựng tuyến đường vẫn còn được lưu truyền mãi cho đến đời sau.

8. Tuyến đường sắt độc đáo nhất thế giới

Những sự thật về Ga Đà Lạt – công trình đưa tên Việt Nam ra thế giới

Vào thời điểm bấy giờ, đường sắt răng cưa và đầu máy răng cưa được coi là độc đáo nhất thế giới, chỉ có ở Thuỵ Sỹ và Việt Nam. Con đường của Việt Nam kỳ vĩ hơn vì nó vừa dài lại có độ độ dốc lớn hơn con đường của Thụy Sĩ. Việt Nam dài 84 km, trong đó có tới 16 km đường răng cưa.
Độ dốc của nhiều đoạn trong tuyến đường ga Đà Lạt rất lớn, lên tới 12%. (Trong khi độ dốc tuyến đường ở đèo Furka bên Thụy sĩ tối đa là 11,8%).

9. Tuyến đường sắt “hồng nhan bạc phận”

Những sự thật về Ga Đà Lạt – công trình đưa tên Việt Nam ra thế giới

Tuyến đường sắt đi qua nhiều địa hình đồi núi sông suối ngoạn mục là thế nhưng tuổi đời lại vô cùng ngắn ngủi. Đến năm 1972 thì tuyến đường sắt ngưng hoạt động sau 40 năm lăn bánh khi chiến tranh giữa hai miền Bắc Nam trở nên ác liệt. Sau năm 1975, tuyến đường sắt lại được khôi phục và chạy đúng 27 chuyến cuối đời thì ngưng hẳn.

Sau này ngành đường sắt Việt Nam cho tháo dỡ các phần của đường sắt để xây dựng đoàn tàu Thống Nhất, những phần còn lại bị người dân trộm và đem bán.

10. Phế liệu ở Việt Nam trở thành máy in tiền của Thụy Sĩ

Những sự thật về Ga Đà Lạt – công trình đưa tên Việt Nam ra thế giới

Năm 1990, với chiến dịch đưa tất cả đầu máy hơi nước trên thế giới về Thuỵ Sĩ mang tên “Back to Switzerland”, người Thụy Sĩ đạt được thỏa thuận với mua các đầu máy còn hiện hữu gồm: đầu máy, bộ sườn, toa tàu… với giá rất rẻ rồi vận chuyển về Thụy Sĩ tân trang. Những đầu máy hơi nước sau khi được tu sửa và đưa vào hoạt động.

Ngày nay, du khách khắp nơi trên thế giới đổ xô đến Furka Thụy Sĩ chỉ để có được một trải nghiệm khó quên trong đời khi được ngồi trên chuyến tàu chạy bằng hơi nước cổ điển được “hồi sinh” từ những mảnh sắt vụn ở Việt Nam ngày đó với mức giá 288 USD ~ gần 7 triệu đồng cho 1 chiếc vé. Rõ ràng, phế liệu ở Việt Nam từ thế kỉ 20 lại giúp Thụy Sĩ hốt bạc đến tận thế kỉ 21.

Đừng quên chia sẻ trải nghiệm của bạn tại group Ghiền Đà Lạt và theo dõi Oh!man để không bỏ lỡ tin tức mới nhất nhé!

Nguồn: The story of DaLat

Bình luận